Auteur : vanle7

Gauguin: Ảo ảnh sau bài thuyết giảng- bí ẩn và đầy hình tượng.

Như một đàn ngỗng trắng, những chiếc mũ vải của các thôn nữ viền bóng đầy đặn trên nền đỏ rực của quang cảnh. Một thân cây cong queo ngăn cách họ với hai đấu sĩ chân trần. Chiếc áo choàng ôm lấy thân hình mảnh khảnh, đôi cánh gắn sau lưng như tiết lộ họ thuộc hai giáo dân thiểu số. Đối diện, bên trái, một chú bò non đang bước uyển chuyển. Bức tranh có tựa đề Ảo ảnh sau bài thuyết giảng hay Cuộc đấu của Jacob với thiên thần. Gauguin vẽ vào tháng 8-9 năm 1888 trong lần lưu trú thứ hai ở Pont-Aven. Trốn đi, hãy trốn ở đó …

Sinh ở Paris, Paul Gauguin (1848-1903) luôn ước thoát khỏi đó. Ngay từ khi ở Lima với người chú quý tộc, ông đã lưu giữ những ký ức kỳ lạ và tuyệt vời. Rồi với tư cách thuỷ thủ hàng hải, ông đi vòng quanh thế giới. Năm 1886, ông lưu trú lần đầu tại Pont-Aven. Bretagne là một vùng có phong cảnh khắc khổ và nguyên sơ, cuộc sống còn khá rẻ, một vùng đất huyền thoại thu hút các nghệ sĩ. « Tôi yêu Bretagne, » ông viết – tôi tìm thấy ở đó sự hoang sơ, tính nguyên thủy ». Sau thời gian lưu trú tại Martinique năm 1887, nơi bảng màu của ông ngập tràn sắc màu rực rỡ, Gauguin trở lại Pont-Aven vào năm sau đó.


Để tách tôn giáo khỏi thực tế, Gauguin đã vẽ một nền đỏ sậm. Một màu đỏ mộng mị, màu đỏ huyền bí xóa bỏ phối cảnh và đưa chúng ta đến với siêu nhiên.

Ảo ảnh sau buổi thuyết giảng thể hiện phong cách mới của ông. Gặp gỡ ở Bretagne, Émile Bernard đã động viên khi ông đang từ giã những mảnh ghép cuối cùng của phái Ấn tượng. Trong bức Những thôn nữ Breton trên đồng cỏ, có vẻ như có trước bức La Vision không lâu, trong sự kết hợp với Louis Anquetin, ông đã mở đường cho cái sau này được gọi là phong cách tổng hợp và thuyết nhân bản. Thuật tráng men, phổ hình, kính màu, khắc gỗ Nhật Bản là nguồn gốc của bước phát triển này. Từ đây, Gauguin xử lý màu sắc trên các mặt phẳng, phác hình bằng những đường liền mạch xóa bỏ phối cảnh. Trong khi chủ nghĩa nguyên sơ của Bernard đứng vững trên mặt đất, rắn rỏi và phàm tục, thì Gauguin theo bản năng hướng về tôn giáo, bí ẩn và đầy hình tượng.

Albert Aurier không nhầm, người đã dành một bài dài năm 1891 về chủ nghĩa biểu tượng trong hội họa cho bức Vision après le sermon. Isabelle Morin Loutrel, người phụ trách tại bảo tàng Orsay, đồng giám tuyển của triển lãm Beyond the Stars, cho biết: « Aurier đã coi tác phẩm này như biểu tượng của chủ nghĩa tượng trưng. » Gauguin vẽ một mặt hiện thực, mặt khác là viễn cảnh cuộc đấu tranh của Jacob với thiên thần, trong một bối cảnh tinh thần. Nhu cầu tâm linh xuyên suốt khung cảnh như trong mơ này. Trong một bức thư gửi Van Gogh, họa sĩ giải thích rằng «cảnh quan và cuộc đấu tranh chỉ tồn tại trong tâm trí khi người ta cầu nguyện sau bài thuyết giảng« , ở đó có sự tương phản và độ vênh giữa tập hợp tự nhiên và cảnh tượng «phi tự nhiên».


Kinh thánh kể rằng Jacob bị trật khớp hông trong cuộc vật lộn với vị khách bí ẩn ban đêm. Gauguin làm phong phú thêm tầm nhìn của mình với việc quan sát trực tiếp các đô vật trẻ Breton.

Aurier cũng mô tả bức tranh: “Xa xa, trên một ngọn đồi với đất nền đỏ son hiện ra hoành tráng, nơi diễn ra cuộc chiến trong Kinh thánh của Jacob với thiên thần. Trong khi hai người khổng lồ huyền thoại, mà khoảng cách biến họ thành tí hon, chiến đấu trong cuộc chiến dữ dội của mình, những người phụ nữ đứng nhìn […]. Họ tỏ thái độ tôn trọng và những khuôn mặt biểu cảm của tạo hóa đang đơn giản lắng nghe câu truyện cổ tích phi thường […]

Vẻ đẹp mộc mạc của những phụ nữ thôn quê Breton, những trang phục tuyệt vời của họ trở thành một trong những họa tiết yêu thích của họa sĩ ở Pont-Aven, khi ông đã mệt mỏi với sự màu mè của đô thị. Gauguin nói rằng ông đã đạt được trong tác phẩm này « tính mộc mạc đồng quê và thành tín tuyệt vời« . Sự thô ráp của khuôn mặt làm tăng hiệu ứng bí ẩn của cảnh, trong con mắt của những người thành tín.

Trích từ kinh Sáng Thế, chủ đề thường được các nghệ sĩ thể hiện từ thời trung cổ. Gauguin có lẽ đề cập đến bức tranh lớn của Delacroix trong nhà thờ Saint-Sulpice. Nhưng nó cũng bao hàm các đấu vật sumo của Hokusai và nhiều điều ở Bretagne. Cuộc đấu truyền thống của người Breton đã truyền cho ông cảm hứng vẽ một bức tranh vài tháng trước đó.

Bức tranh đã châm ngòi cho một cuộc chiến khác, một cuộc bút chiến. « Émile Bernard trách Gauguin đã bắt chước phong cách và bố cục của bức Những người phụ nữ Breton trên đồng cỏ » – Claire Bernardi, người phụ trách tại Musée d’Orsay, giải thích. “Càng rời xa phong cách tổng hợp, ông ấy càng có vẻ gay gắt với Gauguin, thậm chí tuyên bố đã phát minh ra phong cách này, và chỉ trích dẫn bức La Vision apres le sermon. Bài báo của Aurier khiến ông nổi giận. Gauguin đã định dâng bức tranh của mình cho nhà thờ Pont-Aven, nhưng sau đó ông lại mang đến nhà thờ làng Nizon. « Tôi đã vẽ một bức tranh cho nhà thờ, tự nhiên nó bị từ chối, » ông ngắn gọn. Sự táo bạo và tính thần bí với màu sắc của lửa khi đó, « dĩ nhiên », không thể chấp nhận được. Nhất là trong một nhà thờ …

dịch từ Connaissance des Arts

« Tự do tình dục » là một trong những cụm từ ngu xuẩn nhất. Thằng nào nghĩ ra và cổ vũ cho ý tưởng đó không khốn nạn cũng thần kinh. Tự do và dục vọng là hai thứ không đi nổi với nhau về bản chất. Một cái bẫy khổng lồ với những lân tinh ảo giác ma quái lôi kéo con người sa vào chốn tăm tối, lẫn lộn, trói chặt họ trong mớ năng lượng bùng nhùng của đầm lầy hoang. Tự do kiểu gì ? Con người chỉ nhận biết khi thảm hại lết ra khỏi vùng nhớp nhúa ê chề đó, khi cả cơ thể và tinh thần đã tàn tạ sau những cú đánh thâm hậu của nó. Thế giới vẫn chứng kiến bao kẻ bán cả sự nghiệp, gia tài, danh dự.. thậm chí cả linh hồn chỉ vì một cục thịt thối giữa hai chân. Tự do tình dục chủ yếu cổ vũ cho tình dục bừa bãi vô ý thức, chỉ khiến xã hội rối loạn và sinh ra một thế hệ đần độn ngu muội ..chứ hay ho với tiến bộ cái cm gì như cách mấy thằng ngu vẫn thao thao rao giảng, hòng vẽ ra những khái niệm để lấp liếm thói bệnh hoạn biến thái của chúng 🤮 Thế giới có hỗn loạn, khủng hoảng hay tụt hậu.. phần lớn cũng do kiểu tư duy cổ vũ cho dục vọng thấp hèn này.

Thật kinh ngạc, lời dạy của Chúa Giê-Su với các môn đồ ngay hồi thế kỷ thứ nhất: “Khi làm việc lành phúc đức, anh em phải coi chừng, chớ có phô trương cho thiên hạ thấy. Bằng không, anh em sẽ chẳng được Cha – đấng ngự trên trời- ban thưởng. Vậy khi bố thí, đừng có khua chiêng đánh trống, như bọn đạo đức giả thường biểu diễn trong hội đường và ngoài phố xá, cốt để người ta khen. Thầy bảo thật anh em, chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh, khi bố thí, đừng cho tay trái biết việc tay phải làm, để việc anh bố thí được kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh. Khi cầu nguyện, anh em đừng làm như bọn đạo đức giả: chúng thích đứng cầu nguyện trong các hội đường, hoặc ngoài các ngã ba ngã tư, cho người ta thấy. Thầy bảo thật anh em: chúng đã được phần thưởng rồi. Còn anh, khi cầu nguyện, hãy vào phòng, đóng cửa lại, và cầu nguyện cùng Cha của anh, Đấng hiện diện nơi kín đáo. Và Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh”.
Điều này cũng trùng khớp với những lời dạy của đức Phật (hơn 2500 năm trước) về hạnh bố thí: hạnh bố thí nên được thực hiện với tấm lòng rộng rãi, với tất cả tấm lòng « vì người quên mình », với lòng từ bi, cung kính, không cầu danh lợi, không cầu báo đáp, không vì hơn thua, không mê hoặc lòng người, không chọn lựa món xấu đem cho, món tốt giữ lại, tức là không trụ sắc; cho rồi không cần nghe lời khen, tiếng cám ơn, tức là không trụ thinh, .. và của đem bố thí phải thanh tịnh, chơn chánh.. Đó chính là sự bố thí thanh tịnh trong sáng, nên trong kinh sách gọi là « bố thí ba la mật ».

Hành trình của nhân loại…

Không thể phủ nhận, lịch sử nhân loại là lịch sử chứa nhiều bạo lực. Song song với những khám phá, phát minh phục vụ đời sống hàng ngày, con người cũng phát triển chiến tranh ngày một hiện đại, tinh vi hơn.. Từ thời tiền sử đến thời cận đại, từ việc sử dụng gậy chông, nỏ tre, hòn đá rồi đến cung tên, giáo mác, hệ thống bắn tên gắn lửa.. cho tới việc chế ra thuốc súng, đạn dược, đại bác … và giờ là bom nguyên tử, bom hạt nhân, vũ khí sinh học..
Từ chiến tranh thô sơ giết vài người lẻ tẻ hay một nhóm người cho tới chiến tranh hiện đại với bom đạn tên lửa giết hàng loạt người cùng lúc, và chiến tranh kỹ thuật số, chiến tranh tàng hình có khả năng phá huỷ từ xa; con người đã đi một chặng khá dài trong quá trình phát triển về vật chất và hình thức, nhưng về nhận thức thì chưa thể gọi là văn minh. Việc giết chóc về bản chất cũng không khác mấy thời nguyên thuỷ.

Thời đồ đá, phát minh quan trọng nhất là tìm ra lửa. Lửa lúc đó như một quà tặng của Thượng Đế giúp con người xua đuổi thú dữ và chế biến thức ăn, cho con người sức mạnh để sống sót và phát triển, sinh sôi. Nhưng cũng vì sinh tồn, con người đã sớm dùng lửa để chế tạo vũ khí, không chỉ để bảo vệ cuộc sống của mình chống thú dữ, mà còn để cướp thức ăn của bộ lạc khác khi cần.

Khảo cổ học đã ghi nhận cuộc giết chóc đầu tiên giữa các bộ lạc vào khoảng 5000 năm trước công nguyên, tại Talheim (Đức). Đây có thể xem như hình thái chiến tranh đầu tiên-chiến tranh bộ tộc, với cuộc thảm sát tập thể kinh hoàng. Vào năm 1300 trước công nguyên, tại thung lũng Tollense (Đức), những dấu vết và bằng chứng khảo cổ thu được cho thấy các dấu hiệu đầu tiên của dạng chiến tranh hiện đại có tổ chức, với số lượng lên đến 4000 người từ khắp châu Âu..

Từ chiến tranh thô sơ, chiến tranh vì sinh tồn, vì miếng ăn, sinh mạng.. con người dần tiến đến các loại chiến tranh khác ngày một phức tạp. Từ con đường tơ lụa, chiến tranh thuốc phiện, chiến tranh Đông dương, chiến tranh thế giới 1-2 … ngày nay, chúng ta chứng kiến các cuộc chiến do mâu thuẫn tôn giáo, xung đột hệ tư tưởng đang diễn ra.
Con người còn giết chóc nhau đến bao giờ ? Không có chiến tranh, con người đã phải đối đầu với thiên tai, bệnh tật, tai nạn.. và nhiều vấn đề khác trong xã hội. Chiến tranh thường chỉ có lợi cho một nhóm người nào đó.. Trong khi các cuộc chiến chưa phân thắng bại, cổ phiếu các công ty cung cấp vũ khí đã tăng ầm ầm. Chúng ta nên đặt câu hỏi ở đây. Vì sao các phát minh về công nghệ kỹ thuật số, trí thông minh nhân tạo (A.I) đã tiến khá xa nhưng nó lại tập trung vào các ngành phát triển vũ khí, thiết bị quân sự nhiều hơn hẳn các ngành phục vụ đời sống con người, chả hạn như chăm sóc sức khoẻ, năng lượng sạch, nghệ thuật…?
Quyền lực luôn tập trung vào tay kẻ mạnh nên sinh ra các cuộc chạy đua vũ trang ? 😎
Lịch sử đã chứng kiến những cuộc đối thoại thành công tránh được bao máu đổ. Tuy nhiên, đối thoại vẫn là một công việc khó khăn của nhân loại từ ngàn đời nay. Khi đối thoại không thành, súng sẽ nổ, máu sẽ rơi…Cả thế giới đang hy vọng vào cuộc đàm phán sắp tới giữa Nga và Ucraina, hy vọng một cuộc chiến vô nghĩa sớm chấm dứt.

Nhìn lại lịch sử, các cuộc sát nhập đất đai lãnh thổ cuối cùng cũng kết thúc bằng sự phân tán tự nhiên. Từ Thành Cát Tư Hãn của Mông Cổ cho tới Alexandre Đại Đế, La Mã, rồi Napoleon, Hitler… các cuộc xâm chiếm với mục đích « thống nhất » đều kết thúc bằng việc các nước lại chia tách ra, tìm độc lập cho riêng mình. Vậy giết nhiều để làm gì ??? mọi con đường đều dẫn tới Rome đâu còn đúng nữa ?
Vài cảm nghĩ sau khi xem Origins – The journey of Humankind – Hành trình của nhân loại trên kênh National Geographic (27/2/22)

Khổ thân con hàu, bình thường sống được 400 năm mà gặp con nguời thì tèo trong nốt nhạc. Đi vào ruột người, nuôi con người được may ra vài chục năm bèo bọt khổ đau…
Những con sống lâu nhất toàn là các con dưới nước, nơi con nguời khó tiếp cận. Chúng linh họat và có hệ sinh thái riêng. Mấy con trông lù rù xấu xí, chậm chạp, ít di chuyển.. là những con sống cả ngàn năm lận. Những con biến hoá, giỏi ẩn và thịt đắng như con sứa có thể còn bất tử luôn 🙂
Mấy con trên cạn là bị xơi gần hết roài 🙂 Nhất là mấy con thích khoe thích phô như hổ báo sư tử, chúa này chúa nọ, kể cả trời cho khả năng về sức mạnh và tốc độ chạy nhanh nhất quả đất thì cuộc sống cũng ngắn, thậm chí có thể còn ngắn hơn cả một con ruồi.. hehe… Còn bọn tắc kè với bươm bướm thì thôi, không thèm kể 😉
Xem ra mấy con sứa và san hô là những con sướng nhất quả đất. Nó không cần tiền, không cần FB, không cần Netflix, Ipad, smart phone … Nó không bao giờ bận tâm việc đóng thuế, khai thuế, thị trường chứng khoán lên xuống hay giá vàng tăng giảm … Không bao giờ chịu áp lực chiến tranh, động đất, bệnh tật, corona, thất nghiệp, lạm phát…, không băn khoăn về tình bạn tình yêu, các tệ nạn xã hội… Khả năng sinh sản vô tính còn giúp nó chả cần gái mông to, trai sáu múi hay selfie ba lăng nhăng làm gì… Nó luôn ở đó, không bao giờ chán hay cô đơn. Không bao giờ cần nói dối, xã giao hay lấy lòng bất cứ ai.. 😀 Xem ra nó là sinh vật tự do nhất hành tinh 😀

Encanto – thế giới đang chờ một phép màu ?

Encanto. Tiếng Việt dịch nôm na là Vùng đất thần kỳ.
Phim kể câu chuyện về một dòng họ nhập cư từ Nam Mỹ (nghe rất thời sự Mẽo rồi nha) 🙂
Sau khi thoát khỏi hiểm nguy, họ tìm đến vùng đất mới lập cư. Cái giá quá đắt trong cuộc thoát thân đã cho họ sức mạnh tinh thần kỳ diệu để vươn lên trong cuộc sống mới. Và họ đạt được thành công, trở nên lớn mạnh, làm chỗ dựa tinh thần cho cộng đồng. Tuy nhiên, sâu thẳm bên trong họ ẩn giấu những nỗi sợ khi ý thức được các nguy cơ đổ vỡ, các rạn nứt đang âm thầm diễn ra…
Mọi người ai nấy đều mệt mỏi khi cứ gồng lên để giữ hình ảnh hoàn hảo về gia đình và bản thân, nhưng họ vẫn phải cố. Họ sợ sự sụp đổ…
Nhưng rồi những bí mật (nhất là những bí mật động trời) như những cơn gió cuồng chân luôn tìm thấy các khe cửa để thoát ra bên ngoài.
(Không hiểu sao cái bài hát « We dont talk about Bruno » khiến mình nghĩ nó giông giống kiểu « chúng ta đừng nói về Kennedy nữa ».. hehe.. Trong phim, Bruno là một thành viên của dòng họ, có khả năng tiên đoán, đã biến mất mang theo những bí mật ko nên nói ra.. haha..)

Mirabel, một cô gái bình thường trong gia tộc, người duy nhất ko được ban cho bất kỳ tài năng nào (kiểu như phiên bản lỗi ;), khao khát khám phá bí mật với hy vọng tìm được giải pháp cho những bất ổn hiện tại. Cô cũng mong làm được điều gì đó cho gia đình, tìm cách cứu sự thiêng liêng đang bị đe doạ, để gia đình tự hào về cô, vì trước nay cô vẫn bị xem như vô dụng, chả làm đc trò trống gì.. Tuy nhiên, những nỗ lực của cô không mang lại kết quả như mong muốn, nhưng điều kỳ diệu đã âm thầm nhen lên từ những cố gắng nhỏ nhất mỗi ngày…
Phim trẻ con mà đề cập đến những vấn đề thời sự nóng bỏng thế giới: sự luân chuyển thế hệ, vấn đề giai cấp, sự hoà giải, giải pháp cho các xung đột nội tại trên thế giới..

Khi người ta sợ sự sụp đổ thì sự sụp đổ có khi xảy ra còn nhanh hơn. Có những việc đôi khi phải đi tới tận cùng, có những lúc con đường tới bình yên phải đi xuyên qua giông bão…
Chỉ có sự chân thành, thực sự cởi lòng với nhau, mới tạo dựng được niềm tin và hé mở khả năng cùng nhau xây dựng lại từ sự đổ vỡ, hướng tới một tương lai sáng sủa hơn, nơi có chỗ cho tất cả mọi người được toả sáng.

Theo như trong phim, sứ mệnh lớn lao được đặt vào tay giới trẻ của hôm nay (hơi giống trong phim Rồng thần cuối cùng – Raya and the last dragon) khi cô gái phải chắp lại các mảnh vỡ của quá khứ để tìm lại sức mạnh kết nối tái tạo cuộc sống… Lời ca thú vị nhất trong phim này có lẽ là « open your eyes » 😍

Tuy nhiên, giải pháp trong phim trẻ con thì có vẻ đơn giản hơn đời thực: chỉ cần ôm nhau thắm thiết là hoá giải được mọi thứ. Liệu người lớn làm được vậy không ? Tôi không biết, vì thế giới phức tạp hơn phim rất nhiều.
Nhưng có một điều chắc chắn, điều kỳ diệu có thể đến từ bất kỳ ai, bất kỳ cá nhân nào, ở bất kỳ nơi đâu, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Đó chính là điều kỳ diệu nhất.
Và thời gian là điều kỳ diệu thứ hai.
Phim sử dụng màu sắc sinh động rực rỡ, cách xây dựng nhân vật đa dạng và cân bằng giữa những điểm mạnh điểm yếu, và đặc biệt được thiết kế như một phim nhạc kịch với những vũ điệu lời ca sôi động của văn hoá Nam Mỹ, như thầm gửi gắm hy vọng cho một tương lai tươi sáng, hạnh phúc và hài hoà hơn. 24/1/22